Na h-Òraidichean

Dr Tim Armstrong
Tha Tim na stiùiriche air a’ chùrsa, agus bidh e a’ teagasg anns na modailean Gàidhlig anns a’ chùrsa. ’S e ùghdair, ceòladair agus rannsaiche a th’ ann. ’S ann à Seattle a tha e o thùs. Choisinn an nobhail aige, Air Cuan Dubh Drilseach, an duais, Ceud Nobhail Albannach as Fheàrr.
Gheibhear barrachd fiosrachaidh mun obair sgoilearail aige an seo: https://orcid.org/0000-0003-1321-1918

Kirsty NicDhùghaill
Bidh Kirsty a’ teagasg anns na modailean Gàidhlig anns a’ chùrsa. Tha i an-dràsta ag obair air PhD. Rinn i ceum ann an Gàidhlig agus Poileataigs aig Oilthigh Obar Dheathain, agus an uair sin, maighstireachd rannsachaidh (MScR) ann an Ceilitis bho Oilthigh Dhùn Èideann.

An t-Urr. Iain D. Urchardan
Bidh Iain a’ teagasg nam modailean Sgeulachdan is Òrain agus Litreachas: Sgilean Sgrùdaidh. ’S e ùghdair agus craoladair a th’ ann. ’S ann às na Hearadh a tha e o thùs.

Christine Primrose
Bidh Christine a’ teagasg anns na modailean Gàidhlig agus ciùil anns a’ chùrsa. Rugadh agus thogadh i ann an Càrlabhagh, ann an Eilean Leòdhais, agus tha i air a bhith a’ seinn bho ’s cuimhne leatha. Thog i iomadach duais airson a cuid seinn thairis air na bliadhnaichean, nam measg Seinneadair Gàidhlig na Bliadhna aig na ‘Trad Awards’.

Dr Decker Forrest
Bidh Decker a’ stiùireadh nam modailean ciùil anns a’ chùrsa.’S e pìobaire cliùiteach a th’ ann à San Diego, California bho thùs. Tha an rannsachadh aige gu sònraichte a’ buntainn air eitneòlas agus ceòl na pìoba. Chaidh a thaghadh le luchd-obrach gu Bòrd an t-Sabhail ann an 2022.

Shona NicCarmaig
Bidh Shona a’ stiùireadh nam modailean teagaisg anns a’ chùrsa. ’S ann à Dùnbheagan san Eilean Sgitheanach a tha i, agus chuir i seachad iomadach bliadhna mar thidsear Gàidhlig agus mar Phrìomh Thidsear Stiùiridh ann an Àrd-sgoil Phort Rìgh.

Iain Greumach
Bidh Iain a’ teagasg a’ mhodail Greis-Ghnìomhachais anns a’ chùrsa. ’S ann à Sgìre a’ Bhac ann an Leòdhas a tha e, ach tha e air a bhith a’ fuireach san Eilean Sgitheanach còir is 30 bliadhna a-nis. Choisinn e MBA bho Oilthigh Heriot-Watt, agus bidh e cuideachd ag obair mar chlàraiche aig a’ Cholaiste.
Na Nobhailean
Bidh na h-oileanaich a’ leughadh is a’ breithneachadh air seachd nobhailean Gàidhlig tron bhliadhna.

Na Klondykers
le Iain F. MacLeòid
Ficsean eachdraidheil stèidhichte ann an Ulapul aig àm a’ Chogaidh Fhuair.

Dacha Mo Ghaoil
le Tormod MacGill-Eain
Nobhail àbhachdais mu slaightireachd ann an Uibhist.

An t-Aonaran
le Iain Mac a’ Ghobhainn
Cosalachd bhitheileasach stèidhichte ann an coimhearsnachd bhig ann an Leòdhas.

Dìleas Donn
le Norma NicLeòid
Dràma teaghlaich co-aimsireil stèidhichte ann an Leòdhas, Obar Dheathain agus Dùn Èideann

An Aisling
le Alison Lang
Gàidheil òga ann an Dùn Èideann agus a’ bheatha aca an dèidh oilthigh.

Keino
le Tormod MacGill-Eain
Noir Albannach stèidhiche ann an Loch Abair anns na 60an.

Am Fear Meadhanach
le Alasdair Caimbeul
Duine tinn a’ tilleadh a Leòdhas aig deireadh a bheatha.
Na h-Iomairtean Gàidhlig

Cuiridh gach oileanach dà iomart air dòigh, tè anns an fhoghar agus tèile anns an earrach, gus Gàidhlig a bhrosnachadh air àrainn na Colaiste, agus an uair sin, nì iad òraidean goirid mu na h-iomairtean aca mar mheasadh. Seo cuid dhe na tachartasan a rinneadh anns na h-iomairtean seo rè nam bliadhnaichean:
farpais nan ceist
Karaoke Gàidhlig
farpais camanachd
cearcall còmhraidh
oidhche gheamachan-bùird
turas coiseachd
clas còcaireachd
clas eacarsaich
iomairt D&D
buidheann fhighe
seòmar-teichidh
pàrtaidh dìomhaireachd-mhuirt
clas bhèicearachd
buidheann iomairt
suap aodaich
Sgrìobhadh Cruthachail

Tron bhliadhna, sgrìobhaidh na h-oileanaich dà sgeulachd ghoirid no ceithir òrain. Cuideachd, gach seachdain, sgrìobhaidh iad pìosan nas giorra air caochladh chuspairean. Leughar cuid dhen obair chruthachail seo anns an iris litreachail air-loidhne againn: Dùn Sgàthaich.
A’ Ghàidhlig Fhèin
Thèid sinn thairis air a’ Ghàidhlig air fad, bho fhuaimneachadh gu gràmair, gu briathrachas is gnàthsan-cainnte. Seo clàr dhe na prìomh chuspairean againn shìos:
| Cuspair | Sructar | Co-theagsa |
| Briathrachas | Pàirtean-cainnte | |
| Briathrachas | Fuainmeachadh | |
| Briathrachas | Tuisealan | |
| Briathrachas | Tràthan | |
| Briathrachas | Ainmearan eas-chruthach bho bhuadhairean | |
| Fuaimneachadh | Beum | |
| Fuaimneachadh | Faide | Fuaimreagan fada gun sràc |
| Fuaimneachadh | Dà-fhogharan | |
| Fuaimneachadh | Na stadan (B, P, T, D, G, C) | |
| Fuaimneachadh | Suathadh [f, v, s, ʃ, ç, ʝ, x, ɣ, h] | |
| Fuaimneachadh | Srònachadh/eclipsis | Connragan |
| Fuaimneachadh | Srònachadh | Fuaimreagan |
| Fuaimneachadh | Cruinnead | |
| Fuaimneachadh | L, N, R | |
| Litreachadh | GOC | |
| Litreachadh | A’ chromag àrd | |
| Litreachadh | Gnìomhairean vs ainmearan gnìomhaireach | |
| Gnè | Ga h-aithneachadh | |
| Cas-ma-seach | Le ainmear mar chuspair | |
| Cas-ma-seach | Le riochdair mar chuspair | |
| An t-alt | ||
| Tuisealan | Bunasach Singilte | |
| Tuisealan | Bunsach Iolra | |
| Tuisealan | Tabhartach Singilte | |
| Tuisealan | Tabhartach Iolra | |
| Tuisealan | Ginideach Singlilte | |
| Tuisealan | Ginideach Singlilte | ainmean pearsanta, foirmeil |
| Tuisealan | Ginideach Singlilte | ainmean pearsanta, coimhearsnachd |
| Tuisealan | Ginideach Singlilte | ainmean àite |
| Tuisealan | Ginideach Singlilte | màthair, bràthair, piuthair, athair, seanmhair, seanair |
| Tuisealan | Ginideach Iolra | |
| Tuisealan | Gairmeach Singlilte | |
| Tuisealan | Gairmeach Iolra | |
| Tuisealan | Cleachdadh nan tuisealan | rèimean-cainnte |
| Riochdairean | Pearsanta | |
| Riochdairean | Sealbhach | Gun cuideam |
| Riochdairean | Sealbhach | Le cuideam |
| Riochdairean | Sealbhach | Guth fulaingeach le rach |
| Riochdairean | Sealbhach | Guth fulaingeach le air |
| Riochdairean | Sealbhach | Le roimhearan fillte |
| Riochdairean | Sealbhach | Le cas-ma-seach |
| Riochdairean | Sealbhach | Leis na tràthan coileanta |
| Riochdairean | Roimhearach | |
| Riochdairean | Roimhearach sealbhach (gam/gad) | |
| Riochdairean | Roimhearach sealbhach (gam/gad) | Tràthan adhartach |
| Riochdairean | Roimhearach sealbhach (gam/gad) | Gnìomhairean gluasaid |
| Riochdairean | Roimhearach sealbhach (gam/gad) | Fulaingeach le gam/gad |
| Riochdairean | Roimhearach sealbhach (nam/nad) | |
| Riochdairean | Roimhearach sealbhach (nam/nad) | Ionnanachd: Tha X na Y. |
| Riochdairean | Roimhearach sealbhach (nam/nad) | Ionnanachd: ʼS e X a tha nam Y. |
| Riochdairean | Roimhearach sealbhach (nam/nad) | Le roimhearan fillte |
| Roimhearan | Roimhearan sìmplidh gun an t-alt | |
| Roimhearan | Roimhear sìmplidh + an t-alt | |
| Roimhearan | Roimhearan fillte | |
| Co-ghnìomhairean | a- | |
| Co-ghnìomhairean | gu | |
| Buadhairean | Buadhairean a thig an toiseach | |
| Gnìomairean | An gnìomhair BI | |
| Gnìomairean | Riaghailteach is Neo-riaghailteach | |
| Gnìomairean | A’ Chopail | Ionnanachd |
| Gnìomairean | A’ Chopail | Cuideam, ʼs e |
| Gnìomairean | A’ Chopail | Cuideam, ʼs ann |
| Gnìomairean | A’ Chopail | Abairtean |
| Gnìomairean | A’ Chopail | Bi vs Is |
| Tràthan | Caithte, spreigeach | |
| Tràthan | Caithte, fulaingeach | |
| Tràthan | Cumhach, spreigeach | |
| Tràthan | Cumhach, fulaingeach | |
| Tràthan | Làthaireach, fulaingeach | |
| Tràthan | Teachdail, spreigeach | |
| Trathan | Teachdail, fulaingeach | |
| Tràthan | Còrdadh nan tràthan | |
| Tràthan | Fulaingeach, rach | |
| Tràthan | Fulaingeach, air | |
| Tràthan | Fulaingeach, gam/gad | |
| Tràthan | Adhartach | |
| Tràthan | Na tràthan coileanta | |
| Tràthan | Gnìomhairean gluasaid | |
| Ceangladh | Ma, nan, nam, mura | |
| Ceangladh | Mus, mun, an dèidh do | |
| Ceangladh | Because | |
| Ceangladh | Ceistean | |
| Ceangladh | Ceistean | Ceangal le cinnt vs ceangal le ceist |
| Ceangladh | Ceist mar cheangal | |
| Ceangladh | Abairt dàimheach | Leis an riochdair dhàimheach |
| Ceangladh | Abairt dàimheach | Le roimhear |
| Gnìomhairean abairteach | Leis a’ ghnìomhair dèan | |
| Gnìomhairean abairteach | Leis a’ ghnìomhair rach | |
| Gnìomhairean abairteach | Leis a’ ghnìomhair thig | |
| Gnìomhairean abairteach | Leis a’ ghnìomhair ruig | |
| Gnìomhairean abairteach | Leis a’ ghnìomhair gabh | |
| Gnìomhairean abairteach | Leis a’ ghnìomhair thoir | |
| Gnìomhairean abairteach | Leis a’ ghnìomhair beir | |
| Comhardadh | Comhardadh nuadh Gàidhlig | |
| Àireamhan | ||
| Gnàthasan-cainnte | Nas traidiseanta an àite airson | |
| Gnàthasan-cainnte | Feum | feumaidh; ’s fheudar do; ’s èiginn do; tha aig ri; thig air; tha feum aig air; tha X feumach air |
| Gnàthasan-cainnte | Sructaran faisg | corra – iomadh – iomadach gu – gus – chun |
| Gnàthasan-cainnte | A’ cleachdadh cho | |
| Homophones is quasi-homophones | cor, còir, corra, còrr bean, buin crìon, crìoch, crìochnaich, crìothnaich càraich, caraich leig, leag | Ciallan, cleachdaidhean agus gnìomhairean abairteach |
